Hal Kayıt Sistemi — Satış
Senaryo: HKS
Tip: SATIS
Bu fatura tipi nedir?
Satış faturası (SATIS), mal veya hizmet satışını belgelemek için kullanılan standart fatura tipidir. Muhasebede en çok kullanılan belgedir: ne satıldığı, kime satıldığı, bedel ve KDV bu belgede görünür. Tevkifat, istisna, özel matrah veya iade yoksa günlük satışlarda bu tip seçilir. HKS satış faturası: sebze-meyve hali kayıt sistemi kapsamında komisyonsuz satış tipindeki teslimi belgeler.
Nasıl kesilir? Süreler
Nasıl kesilir: Senaryo HKS, tip SATIS. HKS ürün ve taraf alanlarını doldurup bedel/KDV’yi girin.
Kimler kimlere keser?
KDV mükellefi satıcı keser. Alıcı: e-fatura mükellefi ise e-fatura SATIS; nihai tüketici veya e-fatura mükellefi değilse e-arşiv SATIS. Satıcı kendisine satış faturası kesmez.
KDV ve tutar nasıl hesaplanır?
KDV matrahı = KDV hariç bedel (iskonto sonrası). KDV = matrah × oran (%1 / %10 / %20 vb.). Tutar KDV dahil girildiyse matrah = tutar / (1 + oran). Tevkifat veya istisna yoksa hesaplanan KDV’nin tamamı satıcı tarafından beyan edilir; alıcı ödediği KDV’yi şartları varsa indirim konusu yapar.
Nelere dikkat edilmeli?
Yanlış KDV oranı, dahil/hariç karışıklığı ve iskonto sırası en sık hatalardır. e-Fatura mükellefine e-arşiv (veya tersi) kesmeyin. Aynı işleme iki satış faturası kesmeyin; düzeltme için iade veya iptal/itiraz süreçlerini kullanın. Senaryo sadece iletim/onay modelini değiştirir; satışın ekonomik niteliği SATIS tipindedir.
Bu senaryoda ek not
HKS senaryosu sebze-meyve hali ve komisyoncu işlemlerinin elektronik belgelenmesi içindir. Tip SATIS veya KOMISYONCU olabilir; HKS’ye özgü ürün ve taraf bilgileri gerekir. Hal kayıt sistemi kuralları ve GİB HKS entegrasyonu esas alınır.
Kaynaklar
- GİB e-Fatura Uygulaması ve UBL-TR kılavuzları (ProfileID / InvoiceTypeCode)
- Vergi Usul Kanunu fatura düzenleme süreleri (güncel metin)
- GİB e-Arşiv ve e-İrsaliye tebliğ/kılavuzları
- 509 sıra no.lu VUK Genel Tebliği (e-Arşiv; internet satışı zorunlu bilgileri) ve güncellemeleri
- GİB e-Arşiv Fatura Teknik Kılavuzu — internetSatisBilgi
- GİB tevkifat, istisna ve özel matrah kod listeleri
- portal.efatura.gov.tr resmi kaynakları
Aynı senaryodaki diğer fatura tipleri
Faturayı kestikten sonra
Kesilen faturanın cari hesaba ve stoğa işlenmesi gerekir; aksi halde borç alacak bakiyeniz ve stok miktarınız gerçeği göstermez. Ön muhasebe modülü gelen ve giden e-Faturaları okuyup cari ile stok hareketlerini otomatik oluşturur. KDV veya tevkifat tutarını kontrol etmek için KDV hesaplama ve tevkifat hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz. Tüm senaryo listesi: hangi fatura nasıl kesilir?
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Uygulamada güncel GİB tebliğleri, VUK ve özel entegratör doğrulamaları esas alınmalıdır.