KDV nedir, nasıl hesaplanır?

Katma Değer Vergisi (KDV), 3065 sayılı Kanun kapsamında mal teslimi ve hizmet ifasında doğan bir harcama vergisidir. Vergiyi tüketici öder, satıcı ise tahsil edip devlet adına beyan eder. Bu yüzden KDV işletmenin geliri değildir: ay içinde satışlarınızdan hesapladığınız KDV ile alışlarınızdan indireceğiniz KDV karşılaştırılır, aradaki fark ödenir veya devreden KDV olarak sonraki aya aktarılır.

Formüller

Hesabın tamamı iki formüle dayanır. Elinizdeki tutarın KDV hariç olduğu durumda:

KDV tutarı = matrah × oran
KDV dahil tutar = matrah × (1 + oran)

Elinizdeki tutar KDV dahil ise ters işlem yapılır. En sık yapılan hata, dahil tutardan KDV’yi bulmak için tutarı doğrudan oranla çarpmaktır; doğrusu bölmektir:

Matrah (KDV hariç) = dahil tutar ÷ (1 + oran)
KDV tutarı = dahil tutar − matrah

Örnek 1 — KDV hariç tutardan gitmek

1.000 ₺ + %20 KDV ile satış yapıyorsunuz. KDV tutarı 1.000 × 0,20 = 200 ₺, müşteriden tahsil edeceğiniz toplam 1.000 + 200 = 1.200 ₺ olur. Faturada matrah 1.000 ₺, KDV 200 ₺ satırı ayrı ayrı görünür.

Örnek 2 — KDV dahil tutardan gitmek

Müşteriye “her şey dahil 1.200 ₺” dediniz ve oran %20. Matrah 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 ₺, KDV 1.200 − 1.000 = 200 ₺. Yanlış yöntemle (1.200 × 0,20 = 240 ₺) hesaplarsanız KDV’yi 40 ₺ fazla, kendi cironuzu 40 ₺ eksik gösterirsiniz. Bu hata perakendede fiş fiyatından matrah çıkarılırken çok sık yapılır.

Oranlar

Türkiye’de genel KDV oranı %20, indirimli oranlar ise %10 ve %1’dir. Hangi mal ve hizmetin hangi orana girdiği Cumhurbaşkanı kararına ekli listelerle belirlenir; temel gıda maddeleri gibi kalemler en düşük orana girer. Bu listeler zaman zaman değiştiğinden, faturayı keserken satırın oranını güncel listeden doğrulamak gerekir. Aynı faturada farklı oranlı satırlar bulunabilir; bu durumda her satırın KDV’si kendi oranıyla hesaplanır ve fatura toplamında oran bazında gruplanır.

Sık karşılaşılan durumlar

İskonto: satır iskontosu matrahtan düşülür, KDV iskonto sonrası tutar üzerinden hesaplanır. Vade farkı ve kur farkı: asıl işlemin oranıyla KDV’ye tabidir. İade: iade faturasında KDV, ilk faturadaki oranla ve ilk faturaya atıfla gösterilir. Tevkifat: bazı işlerde hesaplanan KDV’nin bir kısmını alıcı beyan eder; bu durumda satıcı KDV’nin tamamını tahsil etmez. Bunun hesabı için tevkifat hesaplama aracını kullanın.

Faturayı hangi senaryoda nasıl keseceğinizden emin değilseniz hangi fatura nasıl kesilir? bölümünde 63 senaryonun tamamı, KDV gösterimiyle birlikte anlatılıyor. Kesilen faturaların cari ve stok kaydına işlenmesi için ücretsiz ön muhasebe modülünü kullanabilirsiniz.

Bu araç ve açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır; beyan ve ödeme işlemlerinde güncel mevzuat ile mali müşavirinizin görüşü esastır.

KDV Hesaplama

SONUÇLAR