İhracat — İstisna

Senaryo: IHRACAT Tip: ISTISNA

Bu fatura tipi nedir?

İstisna faturası (ISTISNA), KDV’den istisna edilen veya istisna sürecine tabi teslim/hizmetler içindir. Çoğu kodda belgede hesaplanan KDV 0’dır ve matrah + istisna kodu zorunludur. İstisna: yolcu beraberi (501 / YOLCUBERABER) — satışta KDV hesaplanıp tahsil edilir; iade gümrük çıkışında yapılır. “KDV’siz satış” keyfi seçim değildir; kodsuz ISTISNA kesilemez. İhracat istisna faturası: yurt dışı mal ihracatını KDV istisnası ile belgeler. Tip ISTISNA; istisna kodu sıklıkla 301 (11/1-a mal ihracatı).

Nasıl kesilir? Süreler

Nasıl kesilir: Senaryo IHRACAT, tip ISTISNA, kod 301 (veya işlemin kodu). GTB ve yabancı alıcı alanlarını doldurun. Matrah = ihracat bedeli; KDV 0. Fiili ihracat/teslim ile belge zamanlamasını mevzuata uygun tutun.

Kimler kimlere keser?

İhracatçı satıcı → yurt dışı alıcı (UBL’de GTB bilgileri AccountingCustomerParty’de taşınabilir).

KDV ve tutar nasıl hesaplanır?

KDV %0. Matrah ihracat bedelidir (döviz + TL karşılık). İstisna kodu ve GTB alanları zorunludur.

Nelere dikkat edilmeli?

Yurt içi normal satışta ISTISNA seçmeyin. İhracat (KDV 0) ile yolcu beraberi (KDV tahsil + gümrük iadesi) karıştırılmamalıdır. İhracat ile ihraç kayıtlıyı (IHRACKAYITLI) karıştırmayın. Zorunlu ek bilgiler (GTB, pasaport vb.) boşsa belge geçersiz sayılabilir.

Bu senaryoda ek not

IHRACAT senaryosu yurt dışı mal ihracatının e-fatura ile belgelenmesi içindir. Alıcı tarafında gümrük (GTB) bilgileri ve istisna kodları (ör. 301 mal ihracatı) kritiktir. Tip çoğunlukla ISTISNA’dır. Ticari kabul/red yanıtı beklenmez; gümrük ve ihracat beyannamesi süreçleri ayrı yürür.

Kaynaklar

  • GİB e-Fatura Uygulaması ve UBL-TR kılavuzları (ProfileID / InvoiceTypeCode)
  • Vergi Usul Kanunu fatura düzenleme süreleri (güncel metin)
  • GİB e-Arşiv ve e-İrsaliye tebliğ/kılavuzları
  • 509 sıra no.lu VUK Genel Tebliği (e-Arşiv; internet satışı zorunlu bilgileri) ve güncellemeleri
  • GİB e-Arşiv Fatura Teknik Kılavuzu — internetSatisBilgi
  • GİB tevkifat, istisna ve özel matrah kod listeleri
  • portal.efatura.gov.tr resmi kaynakları

Faturayı kestikten sonra

Kesilen faturanın cari hesaba ve stoğa işlenmesi gerekir; aksi halde borç alacak bakiyeniz ve stok miktarınız gerçeği göstermez. Ön muhasebe modülü gelen ve giden e-Faturaları okuyup cari ile stok hareketlerini otomatik oluşturur. KDV veya tevkifat tutarını kontrol etmek için KDV hesaplama ve tevkifat hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz. Tüm senaryo listesi: hangi fatura nasıl kesilir?

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Uygulamada güncel GİB tebliğleri, VUK ve özel entegratör doğrulamaları esas alınmalıdır.