Temel Fatura — Satış

Senaryo: TEMELFATURA Tip: SATIS

Bu fatura tipi nedir?

Satış faturası (SATIS), mal veya hizmet satışını belgelemek için kullanılan standart fatura tipidir. Muhasebede en çok kullanılan belgedir: ne satıldığı, kime satıldığı, bedel ve KDV bu belgede görünür. Tevkifat, istisna, özel matrah veya iade yoksa günlük satışlarda bu tip seçilir. Temel senaryoda satış faturası: mal/hizmet satışının standart belgesidir. Alıcıya sistemsel kabul/red yanıtı yoktur; fatura iletildiğinde süreç temel senaryo kurallarına göre ilerler. Günlük ticarette en sık kullanılan kombinasyondur.

Nasıl kesilir? Süreler

Nasıl kesilir: Alıcı e-fatura mükellefi olmalı. Senaryo TEMELFATURA, tip SATIS. Satırları, KDV oranını ve dahil/hariç durumu doğru girin. Mal teslimi/hizmet ifasından itibaren VUK’taki düzenleme süresi içinde (yaygın uygulama 7 gün) gönderin. Mutabakat/red istiyorsanız TICARIFATURA + SATIS tercih edin.

Kimler kimlere keser?

e-Fatura mükellefi satıcı → e-fatura mükellefi alıcı. Nihai tüketici veya e-fatura mükellefi olmayan alıcı için e-Arşiv SATIS kullanın.

KDV ve tutar nasıl hesaplanır?

KDV matrahı = KDV hariç bedel (iskonto sonrası). KDV = matrah × oran (%1 / %10 / %20 vb.). Tutar KDV dahil girildiyse matrah = tutar / (1 + oran). Tevkifat veya istisna yoksa hesaplanan KDV’nin tamamı satıcı tarafından beyan edilir; alıcı ödediği KDV’yi şartları varsa indirim konusu yapar.

Nelere dikkat edilmeli?

Yanlış KDV oranı, dahil/hariç karışıklığı ve iskonto sırası en sık hatalardır. e-Fatura mükellefine e-arşiv (veya tersi) kesmeyin. Aynı işleme iki satış faturası kesmeyin; düzeltme için iade veya iptal/itiraz süreçlerini kullanın. Senaryo sadece iletim/onay modelini değiştirir; satışın ekonomik niteliği SATIS tipindedir.

SanalCari’de nasıl kesilir?

Cari İşlemler → e-Fatura → Giden → Yeni Fatura. Senaryo TEMELFATURA, tip SATIS. Alıcı cari kartı e-Fatura mükellefi olmalı; değilse bu ekranı kapatıp e-Arşiv SATIS kesin.

Kalemlerde stok kartı seçin. Kart yoksa önce stok kartı açın; aksi halde gönderim sonrası Stok ve Cari İşle eşleştirme ister.
Miktar, birim, fiyat. KDV dahil/hariç anahtarı satır tutarını etkiler; dip toplamı önizlemede kontrol edin.
İskonto varsa satır iskontosu, sonra KDV. Sıra tersine çevrilirse GİB yuvarlama farkı çıkabilir.
Gönder. Durum kuyruğu entegratör yanıtını yazar. Teslim sonrası cari alacak ve stok (giden) senkronu fatura tarafında da yürür; gelen belgelerdeki gibi Yerel Kayıt sütununa bakın.

Uygulama içi karar: hangi faturayı seçeceğim. Alıcı tüketiciyse e-Arşiv satış.

Bu senaryoda ek not

TEMELFATURA, GİB UBL-TR’de ProfileID olarak kullanılan temel e-fatura senaryosudur. Fatura alıcıya iletildiğinde sistemsel olarak kabul edilmiş sayılır; alıcının ticari fatura gibi “kabul/red” uygulama yanıtı göndermesi beklenmez. Muhasebede en sık kullanılan senaryodur; rutin mal/hizmet satışlarında tercih edilir. Alıcı tarafında uygulama yanıtı (kabul/red) süreci yoktur. İtiraz veya düzeltme ihtiyacında iade faturası, iptal/itiraz süreçleri veya tarafların mutabakatı gündeme gelir.

Kaynaklar

GİB e-Fatura Uygulaması ve UBL-TR kılavuzları (ProfileID / InvoiceTypeCode)
Vergi Usul Kanunu fatura düzenleme süreleri (güncel metin)
GİB e-Arşiv ve e-İrsaliye tebliğ/kılavuzları
509 sıra no.lu VUK Genel Tebliği (e-Arşiv; internet satışı zorunlu bilgileri) ve güncellemeleri
GİB e-Arşiv Fatura Teknik Kılavuzu — internetSatisBilgi
GİB tevkifat, istisna ve özel matrah kod listeleri
portal.efatura.gov.tr resmi kaynakları

Aynı senaryodaki diğer fatura tipleri

Faturayı kestikten sonra

Kesilen faturanın cari hesaba ve stoğa işlenmesi gerekir; aksi halde borç alacak bakiyeniz ve stok miktarınız gerçeği göstermez. Ön muhasebe modülü gelen ve giden e-Faturaları okuyup cari ile stok hareketlerini otomatik oluşturur. KDV veya tevkifat tutarını kontrol etmek için KDV hesaplama ve tevkifat hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz. Tüm senaryo listesi: hangi fatura nasıl kesilir?

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Uygulamada güncel GİB tebliğleri, VUK ve özel entegratör doğrulamaları esas alınmalıdır.