Temel Fatura — İhraç Kayıtlı

Senaryo: TEMELFATURA Tip: IHRACKAYITLI

Bu fatura tipi nedir?

İhraç kayıtlı fatura (IHRACKAYITLI), malın yurt içinde ihracatçıya “ihraç kaydıyla” teslimini belgeler. Bu, doğrudan yurt dışı ihracat faturası (IHRACAT + ISTISNA) değildir; KDV tecil-terkin / ihraç kayıtlı teslim rejimine tabidir (kodlar genelde 701–704).

Nasıl kesilir? Süreler

Nasıl kesilir: (1) Alıcının ihracatçı ve işlemin ihraç kayıtlı teslim olduğunu doğrulayın. (2) Tip IHRACKAYITLI ve ilgili 701–704 kodunu seçin. (3) Bedel ve KDV alanlarını rejim kurallarına göre doldurun. (4) Belge/şart eklerini tamamlayıp VUK süresi içinde gönderin.

Kimler kimlere keser?

İmalatçı veya satıcı → ihraç kaydıyla mal alan ihracatçı (yurt içi teslim). Nihai yurt dışı alıcı bu faturanın doğrudan muhatabı değildir.

KDV ve tutar nasıl hesaplanır?

KDV satırda hesaplanıp gösterilebilir; ödeme/tecil-terkin mevzuattaki şartlara bağlıdır. Kod ve belge şartı yoksa rejim uygulanamaz.

Nelere dikkat edilmeli?

IHRACAT/ISTISNA ile karıştırmayın. İhraç kayıtlı teslim Türkiye’de yapılır; fiili ihracat alıcı (ihracatçı) tarafındadır.

SanalCari’de nasıl kesilir?

Yeni Fatura → TEMELFATURA / IHRACKAYITLI ve 701–704 kodu. Bu, IHRACAT + ISTISNA (fiili ihracat) değildir; mal yurt içinde ihracatçıya teslim edilir, KDV tecil-terkin rejimine girer.

  1. Alıcı cari kartı ihracatçı olmalı. Nihai yurt dışı alıcı bu faturanın muhatabı değildir.
  2. Kod ve belge şartı yoksa rejim uygulanamaz; SATIS’e kaymayın, mali müşavire sorun.
  3. Gönderim sonrası stok giden hareketi normal satış gibi işlenir; KDV tahsilâtı rejim kuralına bağlıdır.

Bu senaryoda ek not

TEMELFATURA, GİB UBL-TR’de ProfileID olarak kullanılan temel e-fatura senaryosudur. Fatura alıcıya iletildiğinde sistemsel olarak kabul edilmiş sayılır; alıcının ticari fatura gibi “kabul/red” uygulama yanıtı göndermesi beklenmez. Muhasebede en sık kullanılan senaryodur; rutin mal/hizmet satışlarında tercih edilir. Alıcı tarafında uygulama yanıtı (kabul/red) süreci yoktur. İtiraz veya düzeltme ihtiyacında iade faturası, iptal/itiraz süreçleri veya tarafların mutabakatı gündeme gelir.

Kaynaklar

  • GİB e-Fatura Uygulaması ve UBL-TR kılavuzları (ProfileID / InvoiceTypeCode)
  • Vergi Usul Kanunu fatura düzenleme süreleri (güncel metin)
  • GİB e-Arşiv ve e-İrsaliye tebliğ/kılavuzları
  • 509 sıra no.lu VUK Genel Tebliği (e-Arşiv; internet satışı zorunlu bilgileri) ve güncellemeleri
  • GİB e-Arşiv Fatura Teknik Kılavuzu — internetSatisBilgi
  • GİB tevkifat, istisna ve özel matrah kod listeleri
  • portal.efatura.gov.tr resmi kaynakları

Aynı senaryodaki diğer fatura tipleri

Faturayı kestikten sonra

Kesilen faturanın cari hesaba ve stoğa işlenmesi gerekir; aksi halde borç alacak bakiyeniz ve stok miktarınız gerçeği göstermez. Ön muhasebe modülü gelen ve giden e-Faturaları okuyup cari ile stok hareketlerini otomatik oluşturur. KDV veya tevkifat tutarını kontrol etmek için KDV hesaplama ve tevkifat hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz. Tüm senaryo listesi: hangi fatura nasıl kesilir?

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Uygulamada güncel GİB tebliğleri, VUK ve özel entegratör doğrulamaları esas alınmalıdır.