Temel Fatura — İhraç Kayıtlı

Senaryo: TEMELFATURA Tip: IHRACKAYITLI

TEMELFATURA, GİB UBL-TR’de ProfileID olarak kullanılan temel e-fatura senaryosudur. Fatura alıcıya iletildiğinde sistemsel olarak kabul edilmiş sayılır; alıcının ticari fatura gibi “kabul/red” uygulama yanıtı göndermesi beklenmez. Muhasebede en sık kullanılan senaryodur; rutin mal/hizmet satışlarında tercih edilir. Alıcı tarafında uygulama yanıtı (kabul/red) süreci yoktur. İtiraz veya düzeltme ihtiyacında iade faturası, iptal/itiraz süreçleri veya tarafların mutabakatı gündeme gelir.

Temel Fatura — İhraç Kayıtlı (IHRACKAYITLI) nedir?

İhraç kayıtlı fatura (IHRACKAYITLI), malın yurt içinde ihracatçıya “ihraç kaydıyla” teslimini belgeler. Bu, doğrudan yurt dışı ihracat faturası (IHRACAT + ISTISNA) değildir; KDV tecil-terkin / ihraç kayıtlı teslim rejimine tabidir (kodlar genelde 701–704).

Nasıl kesilir? Süreler

  1. Alıcının ihracatçı ve işlemin ihraç kayıtlı teslim olduğunu doğrulayın.
  2. Tip IHRACKAYITLI ve ilgili 701–704 kodunu seçin.
  3. Bedel ve KDV alanlarını rejim kurallarına göre doldurun.
  4. Belge/şart eklerini tamamlayıp VUK süresi içinde gönderin.

Kimler kimlere keser?

İmalatçı veya satıcı → ihraç kaydıyla mal alan ihracatçı (yurt içi teslim). Nihai yurt dışı alıcı bu faturanın doğrudan muhatabı değildir.

KDV ve tutar nasıl hesaplanır?

KDV satırda hesaplanıp gösterilebilir; ödeme/tecil-terkin mevzuattaki şartlara bağlıdır. Kod ve belge şartı yoksa rejim uygulanamaz.

Nelere dikkat edilmeli?

IHRACAT/ISTISNA ile karıştırmayın. İhraç kayıtlı teslim Türkiye’de yapılır; fiili ihracat alıcı (ihracatçı) tarafındadır.

SanalCari’de nasıl kesilir?

Yeni Fatura → TEMELFATURA / IHRACKAYITLI ve 701–704 kodu. Bu, IHRACAT + ISTISNA (fiili ihracat) değildir; mal yurt içinde ihracatçıya teslim edilir, KDV tecil-terkin rejimine girer.

  1. Alıcı cari kartı ihracatçı olmalı. Nihai yurt dışı alıcı bu faturanın muhatabı değildir.
  2. Kod ve belge şartı yoksa rejim uygulanamaz; SATIS’e kaymayın, mali müşavire sorun.
  3. Gönderim sonrası stok giden hareketi normal satış gibi işlenir; KDV tahsilâtı rejim kuralına bağlıdır.

Kaynaklar

  • GİB e-Fatura Uygulaması ve UBL-TR kılavuzları (ProfileID / InvoiceTypeCode)
  • Vergi Usul Kanunu fatura düzenleme süreleri (güncel metin)
  • GİB e-Arşiv ve e-İrsaliye tebliğ/kılavuzları
  • 509 sıra no.lu VUK Genel Tebliği (e-Arşiv; internet satışı zorunlu bilgileri) ve güncellemeleri
  • GİB e-Arşiv Fatura Teknik Kılavuzu — internetSatisBilgi
  • GİB tevkifat, istisna ve özel matrah kod listeleri
  • portal.efatura.gov.tr resmi kaynakları

Aynı senaryodaki diğer fatura tipleri

Faturayı kestikten sonra

Kesilen faturanın cari hesaba ve stoğa işlenmesi gerekir; aksi halde borç alacak bakiyeniz ve stok miktarınız gerçeği göstermez. Ön muhasebe modülü gelen ve giden e-Faturaları okuyup cari ile stok hareketlerini otomatik oluşturur. KDV veya tevkifat tutarını kontrol etmek için KDV hesaplama ve tevkifat hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz. Tüm senaryo listesi: hangi fatura nasıl kesilir?

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Uygulamada güncel GİB tebliğleri, VUK ve özel entegratör doğrulamaları esas alınmalıdır.