Temel Fatura — Tevkifat

Senaryo: TEMELFATURA Tip: TEVKIFAT

Bu fatura tipi nedir?

Tevkifatlı fatura (TEVKIFAT), hesaplanan KDV’nin bir kısmının alıcı tarafından “sorumlu sıfatıyla” beyan edilmesini gerektiren işlemler içindir. Satıcı faturada hem tam KDV’yi hesaplar hem tevkifat payını gösterir; alıcıya genellikle matrah + satıcının KDV payı tahakkuk eder.

Nasıl kesilir? Süreler

Nasıl kesilir: (1) İşlemin GİB tevkifat listesinde olup olmadığını ve doğru tevkifat kodunu (ör. belirli hizmet kodları) tespit edin. (2) Senaryo + tip TEVKIFAT seçin. (3) Satır bedeli ve KDV oranını girin. (4) Tevkifat kodu ve oranını (2/10, 3/10, 5/10, 7/10, 9/10 vb.) seçin — kodsuz oran yazmayın. (5) Sistemin hesapladığı tevkifat tutarı ile satıcı payını kontrol edin. (6) Gönderin. Fatura süresi satış faturasıyla aynı VUK kuralına tabidir.

Kimler kimlere keser?

Tevkifat kapsamındaki mal/hizmeti satan KDV mükellefi keser. Alıcı, tevkifat yapmakla yükümlü taraftır (listede tanımlı mükellef grupları / işlem türleri). Tevkifat yükümlülüğü olmayan alıcıya TEVKIFAT tipi kesilmez.

KDV ve tutar nasıl hesaplanır?

Hesaplanan KDV = matrah × KDV oranı. Tevkifat tutarı = hesaplanan KDV × tevkifat oranı. Satıcının beyan edeceği KDV = hesaplanan KDV − tevkifat. Alıcının ödeyeceği tutar çoğu işlemde matrah + satıcı KDV payıdır; tevkifat payını alıcı kendi beyannamesinde sorumlu sıfatıyla beyan eder.

Nelere dikkat edilmeli?

Yanlış tevkifat kodu veya oransız TEVKIFAT tipi seçmek red sebebidir. Tevkifat yoksa SATIS kullanın. İade gerektiğinde TEVKIFATIADE kesin. UBL’de tevkifat (Withholding) alanlarının dolu olduğunu kontrol edin.

SanalCari’de nasıl kesilir?

Yeni Fatura → TEMELFATURA / TEVKIFAT. SATIS seçip açıklamaya “tevkifatlı” yazmak kod basmaz. Tevkifat kodu ve payı (2/10 … 9/10) listeden seçilir.

  1. Alıcı tevkifat yükümlüsü mü, işlem GİB listesinde mi — değilse SATIS’e dönün.
  2. Kalem KDV oranı + tevkifat kodu. Önizlemede hesaplanan KDV, tevkifat, ödenecek üçü birden durmalı.
  3. Gönder. Gelen tevkifatlı faturayı işlerken cari ekstresinde satıcı payı / tevkifat ayrımını kontrol edin.

Adım adım: tevkifatlı fatura. Hesap denemesi: tevkifat hesaplama.

Bu senaryoda ek not

TEMELFATURA, GİB UBL-TR’de ProfileID olarak kullanılan temel e-fatura senaryosudur. Fatura alıcıya iletildiğinde sistemsel olarak kabul edilmiş sayılır; alıcının ticari fatura gibi “kabul/red” uygulama yanıtı göndermesi beklenmez. Muhasebede en sık kullanılan senaryodur; rutin mal/hizmet satışlarında tercih edilir. Alıcı tarafında uygulama yanıtı (kabul/red) süreci yoktur. İtiraz veya düzeltme ihtiyacında iade faturası, iptal/itiraz süreçleri veya tarafların mutabakatı gündeme gelir.

Kaynaklar

  • GİB e-Fatura Uygulaması ve UBL-TR kılavuzları (ProfileID / InvoiceTypeCode)
  • Vergi Usul Kanunu fatura düzenleme süreleri (güncel metin)
  • GİB e-Arşiv ve e-İrsaliye tebliğ/kılavuzları
  • 509 sıra no.lu VUK Genel Tebliği (e-Arşiv; internet satışı zorunlu bilgileri) ve güncellemeleri
  • GİB e-Arşiv Fatura Teknik Kılavuzu — internetSatisBilgi
  • GİB tevkifat, istisna ve özel matrah kod listeleri
  • portal.efatura.gov.tr resmi kaynakları

Aynı senaryodaki diğer fatura tipleri

Faturayı kestikten sonra

Kesilen faturanın cari hesaba ve stoğa işlenmesi gerekir; aksi halde borç alacak bakiyeniz ve stok miktarınız gerçeği göstermez. Ön muhasebe modülü gelen ve giden e-Faturaları okuyup cari ile stok hareketlerini otomatik oluşturur. KDV veya tevkifat tutarını kontrol etmek için KDV hesaplama ve tevkifat hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz. Tüm senaryo listesi: hangi fatura nasıl kesilir?

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Uygulamada güncel GİB tebliğleri, VUK ve özel entegratör doğrulamaları esas alınmalıdır.