e-Arşiv Fatura — Satış

Senaryo: EARSIV Tip: SATIS

Bu fatura tipi nedir?

Satış faturası (SATIS), mal veya hizmet satışını belgelemek için kullanılan standart fatura tipidir. Muhasebede en çok kullanılan belgedir: ne satıldığı, kime satıldığı, bedel ve KDV bu belgede görünür. Tevkifat, istisna, özel matrah veya iade yoksa günlük satışlarda bu tip seçilir. e-Arşiv satış faturası: e-fatura mükellefi olmayan alıcıya (veya e-arşiv zorunlu işlemlere) kesilen satış belgesidir. İçerik olarak yine satış faturasıdır.

Nasıl kesilir? Süreler

Nasıl kesilir: Alıcının e-fatura mükellefi olmadığını doğrulayın. Tip SATIS (e-arşiv). Bedel ve KDV’yi girin; alıcıya iletim (e-posta/SMS vb.) ve saklama yükümlülüğünü unutmayın. VUK süresi geçerlidir.

Kimler kimlere keser?

e-Arşiv mükellefi satıcı → nihai tüketici veya e-fatura sisteminde olmayan alıcı.

KDV ve tutar nasıl hesaplanır?

KDV matrahı = KDV hariç bedel (iskonto sonrası). KDV = matrah × oran (%1 / %10 / %20 vb.). Tutar KDV dahil girildiyse matrah = tutar / (1 + oran). Tevkifat veya istisna yoksa hesaplanan KDV’nin tamamı satıcı tarafından beyan edilir; alıcı ödediği KDV’yi şartları varsa indirim konusu yapar.

Nelere dikkat edilmeli?

Yanlış KDV oranı, dahil/hariç karışıklığı ve iskonto sırası en sık hatalardır. e-Fatura mükellefine e-arşiv (veya tersi) kesmeyin. Aynı işleme iki satış faturası kesmeyin; düzeltme için iade veya iptal/itiraz süreçlerini kullanın. Senaryo sadece iletim/onay modelini değiştirir; satışın ekonomik niteliği SATIS tipindedir. e-Fatura mükellefine e-arşiv kesmek hatalıdır.

SanalCari’de nasıl kesilir?

e-Arşiv giden → Yeni Fatura → tip SATIS. Alıcı e-Fatura mükellefi olmamalı (TCKN’li tüketici veya e-Fatura dışı mükellef). Mükellefe e-Arşiv kesmek red sebebidir.

  1. İnternet satışıysa “internet üzerinden satış” işaretlenir: web adresi, ödeme şekli/tarihi, taşıyıcı unvan + VKN/TCKN, gönderim tarihi, “Bu satış internet üzerinden yapılmıştır.” Açık hesap ödeme şekli olamaz.
  2. Teknolojik cihaz desteği programı ise tip SATIS değil TEKNOLOJIDESTEK; telefonda IMEI zorunlu.
  3. Gönder. e-Arşivde “sistemden toplu UUID çek” e-Fatura kadar yoktur; Yenile yerel durum sorgusudur.
  4. Yerel Kayıt / Stok ve Cari İşle e-Fatura gelen ile aynı mantık: kalemler stok kartına bağlanmadan Bekliyor kalır.

Zorunluluk ve internet satışı: zorunluluk yazısı. Karar: hangi faturayı seçeceğim.

Bu senaryoda ek not

e-Arşiv, e-fatura mükellefi olmayan alıcılara (veya e-arşiv zorunluluğu kapsamındaki işlemlere) elektronik fatura düzenlemek için kullanılır. ProfileID genelde EARSIVFATURA’dır; tip kodları satış, iade, tevkifat, YTB tipleri vb. olabilir. e-Fatura mükellefi alıcıya e-arşiv kesilmemelidir. e-Arşivde ticari e-fatura kabul/red mekanizması yoktur. İptal/itiraz e-arşiv kurallarına göre yapılır; alıcıya iletim (e-posta/SMS vb.) yükümlülükleri unutulmamalıdır.

Kaynaklar

  • GİB e-Fatura Uygulaması ve UBL-TR kılavuzları (ProfileID / InvoiceTypeCode)
  • Vergi Usul Kanunu fatura düzenleme süreleri (güncel metin)
  • GİB e-Arşiv ve e-İrsaliye tebliğ/kılavuzları
  • 509 sıra no.lu VUK Genel Tebliği (e-Arşiv; internet satışı zorunlu bilgileri) ve güncellemeleri
  • GİB e-Arşiv Fatura Teknik Kılavuzu — internetSatisBilgi
  • GİB tevkifat, istisna ve özel matrah kod listeleri
  • portal.efatura.gov.tr resmi kaynakları

Aynı senaryodaki diğer fatura tipleri

Faturayı kestikten sonra

Kesilen faturanın cari hesaba ve stoğa işlenmesi gerekir; aksi halde borç alacak bakiyeniz ve stok miktarınız gerçeği göstermez. Ön muhasebe modülü gelen ve giden e-Faturaları okuyup cari ile stok hareketlerini otomatik oluşturur. KDV veya tevkifat tutarını kontrol etmek için KDV hesaplama ve tevkifat hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz. Tüm senaryo listesi: hangi fatura nasıl kesilir?

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Uygulamada güncel GİB tebliğleri, VUK ve özel entegratör doğrulamaları esas alınmalıdır.